Tajne wynalazki lotnicze Polaków. Rosja 1870-1917

Z okładki:

..Mój aparat może wznosić się z każdego miejsca, z dowolną prędkością – czego jeszcze nikt nie dokonał. Chciałbym dać Rosji pierwszeństwo. Po co kupować projekt i aparaty od innych, gdy można mieć swoje. Z braku środków nie mogę przystąpić do budowy. Władza, myślę, na ten cel nie będzie ich żałować. W przeciwnym razie będę musiał zwrócić się do innych osób o pomoc, dlatego, że uważam swój projekt za bardzo dobry i przydatny w praktyce. Proszę, by dano mi możliwość budowy aparatu latającego, zbuduję go w krótkim czasie. Plan aparatu chronię u siebie.

Stanisław Przybysz z Łodzi do ministra wojny Rosji 30 kwietnia 1910 r.

Z treści [fragment]:

Praca zawiera nie znany historiografii dorobek polskiej myśli lotniczej okresu pionierskiego (do końca 1917 r.). Składa się nań ponad 230 projektów wynalazczych statków powietrznych lub ich elementów oraz związanego z nimi wyposażenia lub uzbrojenia, autorstwa około 180 Polaków, działających w Rosji, w kraju i na obczyźnie, oferowanych armii rosyjskiej. Ukazują one stan wiedzy w zakresie aerostatyki, aerodynamiki, mechaniki lotu, technologii i materiałoznawstwa, kreśląc przy tym kierunki poszukiwań w zakresie optymalizacji funkcjonujących modeli statków powietrznych i ich elementów konstrukcyjnych, wyposażenia i uzbrojenia.

Adresat propozycji składanych przez wynalazców – Ministerstwo Wojny Rosji – sprawił, że nabrały one charakteru tajnego. Procedury rozpatrywania ofert „wynalazców” gromadziły obszerny materiał źródłowy, pochodzący „z pierwszej ręki”. Umożliwia on nie tylko rekonstrukcję projektów technicznych, lecz także poznanie opinii ówczesnych autorytetów technicznych i władz wojskowych o wartościach technicznych i utylitarnych propozycji wynalazczych.

Polskie rozwiązania wynalazcze w zakresie aeronautyki i lotnictwa omawiamy w układzie problemowym, którego kształt określa przyjęty przez nas model klasyfikacji rozwiązań wynalazczych. Dokonując przeglądu wynalazków stanowiących przedmiot zgłoszeń, określamy ich wartości historyczno-techniczne. Interesuje nas kształt myśli technicznej funkcjonującej w środowiskach techników pochodzenia polskiego oraz ich wkład w rozwój techniki lotniczej. Przybliżamy przy tym także – tam gdzie jest to możliwe – biogramy twórców i śledzimy losy ich propozycji, czerpiąc przy tym i z innych kategorii źródła historycznego – orzecznictwa patentowego, czasopiśmiennictwa technicznego etc.

SPIS RZECZY:

Przedmowa

1. Adresaci ofert wynalazczych i procedury ich oceny

2. Aerostat

2.1. Balon i sterowiec

2.2. Statodyna – „aeronef”

3. Aerodyna

3.1. Skrzydłowiec

3.2. Śmigłowiec

3.3. Samolot

4. Zespoły napędowe statków powietrznych

5. Wyposażenie pokładowe statków powietrznych

5.1. Osprzęt lotniczy

5.2. Instalacje zwiększające bezpieczeństwo awaryjne i ratownicze

6. Instalacje i urządzenia naziemne

7. Uzbrojenie lotnicze

7.1. Lotnicza broń lufowa

7.1.1. Synchronizatory strzelania

7.1.2. Celowniki strzeleckie

7.2. Bomby lotnicze

7.2.1. Uchwyty – wyrzutniki bombowe

7.2.2. Celowniki bombowe

8. Bezzałogowe nosiciele bomb lotniczych

8.1. Aerostat

8.2. Aerodyna

9. Obrona przeciwlotnicza

10. Zakończenie

Przypisy

Bibliografia

Indeks nazwisk

Secret Polish Aeronautical Inventions. Russia 1870–1917

Tajnye aviacionnye izobretenija polakov. Rossija 1870–1917

.

Uwaga: ostatnie egzemplarze magazynowe z wyczerpanego nakładu u wydawcy, z minimalnymi śladami składowania widocznymi na czarnej błyszczącej okładce !